Previous Page  4 / 11 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 4 / 11 Next Page
Page Background

[4]

Όλα περιστρέφονταν γύρω από την κατανάλωση και όλη η ενεργητικότητα των τραπεζών

επικεντρώθηκε στο πως θα προωθήσουν νέα προϊόντα δανεισμού. Η αποταμίευση

ξεχάστηκε. Ακόμα περισσότερο ξεπεράστηκε ως μία συνήθεια του χθές, που αφορούσε

παλαιότερες γενιές. Εκ του αποτελέσματος μπορεί να πει κανείς ότι η Ελλάδα πίστεψε

στην Ευρώπη αλλά όχι στο οικονομικό μοντέλο λειτουργίας της. Ή, αλλιώς, θέλαμε και το

σκύλο χορτάτο, δηλαδή ισότιμη ένταξη στην ΕΕ, και την πίτα ολόκληρη, δηλαδή ναμην

αλλάξει τίποτα στην χώρα. Έτσι προχωρώντας με οδηγό τη λογική του «βλέποντας και

κάνοντας» η τραπεζική αγορά απελευθερώθηκε, όμως κρίσιμα θέματα, όπως το πως θα

αντιδράσουν στην νέα πραγματικότητα οι επιχειρήσεις, τα νοικοκυριά σε συνδυασμό με

τον κίνδυνο του υπερδανεισμού και την ανάγκη ανάπτυξης μηχανισμών προστασίας της

κοινωνίας, ποτέ δεν εξετάστηκαν σοβαρά. Η απελευθέρωση έγινε χωρίς θεσμική

προετοιμασία και όλα στηρίχθηκαν σε μία μεταφυσική πίστη στο ότι «όλα θα πάνε καλά».

Αλήθεια ποια ήταν τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας; Με ποιες

επιχειρήσεις – εθνικού πρωταθλητές – θα μπορούσε η Ελλάδα να διακριθεί στην ΕΕ; Πως

θα δημιουργούσαμε προστιθέμενη αξία;

Δυστυχώς απαντήσεις στα παραπάνω δεν δόθηκαν ποτέ και η χώρα ρίχτηκε στη

θάλασσα με την πολιτική ηγεσία να ελπίζει ότι μέσα στα βαθιά νερά θα μαθαίναμε να

κολυμούμε. Η μεγαλύτερη τραγωδία είναι ότι η ελληνική διοίκηση και η κοινωνία, όλοι μας,

δεν κατορθώσαμε να μάθουμε από τα λάθη μας. Αντιθέτως η συνεχής παράβλεψη των

κινδύνων και των προβλημάτων και η έλλειψη κατάλληλης προετοιμασίας έχουν

καταστρέψει την Ελλάδα. Κανένας δεν έχει πάρει τις ευθύνες που του αναλογούν, παρά

ο ένας βάλλει εναντίον των άλλων.

Κάποτε ο πρόεδρος της αμερικανικής FED, William McChesney Martin (1951-1970), είχε

πει ότι δουλειά του επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας είναι να απομακρύνει τη γαβάθα

με το γάλα, τη στιγμή ακριβώς που ανάβει το κέφι. Η εποπτική αρχή της ελληνικής

Κεντρικής Τράπεζας δεν πίεσε ιδιάιτερα για την αποτελεσματική λειτουργία του Τειρεσία,

ενώ επέτρεψε την υπερβολικά γρήγορη επέκταση των εμπορικών τραπεζών όψι μόνο

στην Ελλάδα αλλά και στα Βαλκάνια. Ζητήματα όπως το ύψος των αποτιμήσεων, η

υποστήριξη και οι δυνατότητες ελέγχου των εξαγοραζόμενων τραπεζών, αλλά και η

διαχείριση των κινδύνων που συσσωρεύονταν σε Ελλάδα και εξωτερικό, ελάχιστα

απασχόλησαν την Τράπεζα της Ελλάδας και τις διοικήσεις των εμπορικών τραπεζών.

Παντού τον κόσμο, οι γραφειοκράτες των κεντρικών τραπεζών δυσκολεύονταν να

αντιμετωπίσουν τα ακροβοπληρωμένα και άκρως επιτυχημένα στελέχη των εμπορικών

τραπεζών. Γενικά οι τράπεζες δεν έκαναν ότι ήθελαν, ωστόσο έκαναν πολλά από αυτά

που ήθελαν να κάνουν. Οι τράπεζες, ειδικά στον τομέα της λιανικής μοίραζαν δάνεια

μαντεύοντας αν ο δανειολήπτης ήτν ή όχι αξιόχρεος.

Ο Τειρεσίας ιδρύθηκε το 1997, με αποστολή την ανάπτυξη και διαχείριση ενός αξιόπιστου

αρχείου δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς, ωστόσο υπολειτουργούσε για

περισσότερο από δέκα χρόνια. Για την υπολειτουργεία του Τειρεσία μεγάλες ευθύνες

έχουν οι τράπεζες οι οποίες κινούμενες μυωπικά και ευκαιριακά σαμποτάριζαν

συστηματικά για πολλά χρόνια τις προσπάθειες τροφοδότησης των συστημάτων της