Previous Page  8 / 11 Next Page
Information
Show Menu
Previous Page 8 / 11 Next Page
Page Background

[8]

στεγαστικά δάνεια, ο κίνδυνος ταυτόχρονης μη πληρωμής τους ήταν πολύ μικρός και τα

προϊόντα αυτά θεωρούνταν ως ιδιαίτερα ασφαλή. Άραγε θεώρησαν τις μεταβολές των

βραχυχρόνιων και των μακροχρόνιων οικονομικών κύκλων ή τους νόμους του Murphy;

Η τιτλοποίηση έφερε επανάσταση στην τραπεζική λειτουργία καθώς έδινε τη μαγική

δυνατότητα μετατροπής μιας δανειακής υποχρέωσης σε ένα ρευστοποιήσιμο

περιουσιακό στοιχείο στην ελεύθερη αγορά. Στο περιθώριο της επαναστατικής αυτής

καινοτομίας ελάχιστη προσοχή δόθηκε τόσο από τους θεωρητικούς όσο και απο τους

ανθρώπους της αγοράς, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη μετατόπιση της τραπεζικής λειτουργίας.

Παραδοσιακά μια τράπεζα δάνειζε χρήματα και περίμενε την αποπληρωμή του δανείου.

Αν μια τράπεζα έκανε συστηαμτικά λάθη ή ακόμα χειρότερα τα στραβά μάτια, εγκρίνοντας

δάνεια ακόμα και σε εκείνους που δεν έπρεπε, τότε τα κακά αυτά δάνεια θα τα έβρισκε

μπροστά της και οι μέτοχοι θα βαρύνονταν με τις ζημιές. Με την τιτλοποίηση όμως αυτό

άλλαξε. Μια τράπεζα μπορούσε να δίνει δάνεια και να τα μεταπωλεί σε τρίτους επενδυτές.

Έτσι μαζί με το δάνειο ο επενδυτής αγόραζε και τον κίνδυνο. Η άπλετη ρευστότητα, η

απουσία εποπτείας και κανόνων, η υπερβολική επέκταση σε επικίνδυνες επενδυτικές

δραστηριότητες, το υπερβολικό μέγεθος και η απόλυτη πίστη στην ορθολογικότητα των

ατόμων και την αποτελεσματικότητα των αγορών δημιούργησαν το ιδανικό περιβάλλον

για την εκδήλωση των χειροτέρων πλευρών της ανθρώπινης φύσης. Η αλαζονεία και η

απληστία των golden boys και των τραπεζών ξεπέρασε κάθε όριο. Οι τράπεζες έκαναν

τα πάντα για να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους και μαζί με αυτά τα bonus των στελεχών.

Το 2005 οι πέντε μεγάλες επενδυτικές τράπεζες στις ΗΠΑ (Goldman Sachs, Morgan

Stanley, Merrill Lynch, Lehman Brothers and Bear Sterns) κατέβαλαν στα στελέχη τους

σε έκτατες αμοιβές 25 δισεκατομμύρια δολλάρια, ενώ το 2007 τα bonus είχαν φτάσει τα

38 δισεκατομμύρια δολλάρια. Το 2008 το 60% των εσόδων της Deutsche Bank και το

50% της Goldman Sachs δίνονταν σε bonus στα στελέχη τους. Το 2007 παραμονή της

κρίσης οι οίκοι αξιολόγησης, οι θεωρούμενοι ανεξάρτητοι θεματοφύλακες της αξιοπιστίας

του συστήματος, Standards & Poor’s, Fifth & Moody’s έβγαλαν πάνω από τα μισά κέρδη

τους μοιράζοντας αξιολογήσεις ΑΑΑ σε επικίνδυνα τοξικά προϊόντα.

Πως ήταν η τότε οικονομική θωράκιση της Ελλάδος; Τι σήμαινε το 39% ανάπτυξης της

χώρας μας έναντι του 2,2% της ευρωζώνης; Μέχρι τα τέλη του 2009 οπότε οι

ψευδαισθήσεις για την ελληνική θωράκιση άρχισαν να συντρίβονται.

Προσωπικά δεν θεωρώ ότι η εγχώρια ζήτηση στην Ελλάδα (εκτός αν ήταν σε ελληνικά

μόνο προϊόντα) αποτελεί την κυριότερη συνιστώσα της ανάπτυξης, διότι δεν

υποστηρίζεται από ισχυρή επιχειρηματική και δημόσια επενδυτική δαπάνη. Η ελληνική

οικονομία θεωρείται σχετικά κλειστή οικονομία, η δημοσιονομική κατάσταση ήταν

κάκκιστη, υπήρχε έλλειμμα ανταγωνιστικότητας, δεν υπήρχε διάθεση μεταρρυθμίσεων,

και υπήρξε αύξηση της απασχόλησης από μετανάστες. Θεωρώ μεγάλη αλαζονεία

εκείνων που θεωρούσαν ότι ήταν θετικό στοιχείο για την ελληνική οικονομία όταν ο

ελληνικός χρηματοπιστωτικός κλάδος έχει υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και μηδενική

έκθεση σε προϊόντα υψηλού κινδύνου. Οι περισσότερες εισηγμένες εταιρείες στο ΧΑΑ

ήταν υψηλού κινδύνου οι οποίες εισήχθησαν και διαπραγματέθηκαν σε συνδυασμό με